Lezingen van de dag – dinsdag 11 juli 2017


Heilige (of feest) van de dag

Benedictus van Nursia († 547)

Benedictus van Nursia (ook van Norcia) osb, Monte-Cassino, Italië; stichter & abt

Jeugd en leven van Benedictus

Benedictus werd geboren rond het jaar 480 na Christus in Nursia. Hij kwam uit een adellijke familie en genoot een goede opvoeding. Hij had één zuster, Scholastica, die een belangrijke rol speelde in zijn leven. Voor zijn opleiding reisde hij naar Rome, waar hij zag hoe veel jongeren het verkeerde pad kiezen. Hier kwam hij tot de conclusie: hij moest zijn leven aan God wijden. Hij trok zich terug in eenzaamheid, achtereenvolgens in Enfide en Subiaco. Daar, in Subiaco, legde hij de basis voor een aantal kloostergemeenschappen die op zijn Regel gebaseerd waren. Het jaar van overlijden is niet zeker, maar het zal ongeveer rond 547 zijn geweest.

Bronnen over Benedictus

Over deze patroonheilige van Europa zijn vrij weinig bronnen bewaard gebleven. De enige erkende bron is het tweede boek van de Dialogen van Gregorius de Grote, paus van 590-604. Gregorius zei dat hij de informatie over Benedictus van vier van zijn discipelen had gekregen. Hoewel Gregorius het leven van Benedictus beschreef als een heilige en er veel werd gesproken over wonderen, kan het volgens historici toch als een verantwoorde bron gezien worden. Er worden geen jaartallen genoemd in het werk, waardoor er weinig biografische gegevens met zekerheid bekend zijn.

De Regel van Benedictus

Benedictus verruilde op een zeker moment zijn kluizenaarsbestaan voor het kloosterleven. Doordat hij allerlei wonderen verrichtte kreeg hij veel volgingen, waarna hij besloot om twaalf kloosters voor elk van de volgelingen te stichten. Door de groei van deze kloosters, moest Benedictus de organisatie verbeteren; dit deed hij door de Regula Benedicti te ontwerpen. De leefregel biedt een uitgemeten ritme van de dag, verdeeld in drie keer acht uur van bidden, werken en rusten. Benedictus gaf een beknopte en volledige handleiding voor een goed leven in het klooster. De abt werd in deze handleiding benoemd tot de absolute hoogste macht en werd door de monniken voor het leven gekozen. Hij was aan niemand verantwoording verschuldigd.

Inhoud van de Regel

Zijn Regula Benedicti bestaat uit een proloog en 73 hoofdstukken. Belangrijk waren de fundamenten voor het kloosterleven die in de eerste hoofdstukken werden gelegd. Daarna werd er aandacht besteed aan de deugden waaraan de monniken zich moesten houden. Vervolgens komt het Opus Dei, het werk aan God, aan bod in de vorm van de liturgie. Ook werd gelijk duidelijk gemaakt welke straffen er stonden op het overtreden van de voorschriften. Praktische zaken, zoals de taken en de zorg voor monniken, de rangorde in de kloostergemeenschap en de onderlinge omgang van de monniken vormen de laatste hoofdstukken van de Regel.

Bid & werk

“Ora et labora”, bid en werk, is een belangrijke uitspraak geweest van Benedictus. Hiermee heeft hij de Europese cultuur in de Middeleeuwen direct beïnvloed. Paus Gregorius de Grote zette Benedictus neer als het model van een heilige die zijn leven wijdde aan God. Benedictus overleed op 21 maart aan een koorts. Deze dag was ook heel lang de gedenkdag van de patroonheilige, maar dat werd later, in 1969, veranderd naar 11 juli. In de Orthodoxe kerken word de aartsvader van de westerse monniken op 14 maart vereerd en herdacht.

Geschreven door: Don van der Putten

Heilige Benedictus, Abt

patroon van Europa

feest   –   eigen lezingen


Uit het boek Spreuken 2, 1-9

Keer uw hart naar het inzicht.

Mijn zoon, als je in acht neemt wat ik zeg, mijn richtlijnen altijd onthoudt, een open oor hebt voor mijn wijsheid, een geest die neigt naar inzicht, als je erom vraagt de dingen te begrijpen, roept om scherpzinnigheid, ernaar zoekt als was het zilver, ernaar speurt als naar een verborgen schat; dan zul je ontdekken wat ontzag voor de Heer is, dan zul je kennis van God verwerven.
Want het is de Heer die wijsheid schenkt, zijn woorden bieden kennis en inzicht. Aan wie rechtschapen is, geeft Hij voorspoed, voor wie op rechte wegen gaat, is Hij een schild. Hij waakt over het rechte pad en beschut de weg van wie Hem trouw zijn.
Als je in acht neemt wat ik zeg, zul je leren wat oprecht, eerlijk en rechtvaardig is, dan volg je altijd het juiste spoor.

 

Psalm 34, 2 + 3 + 4 + 6 + 9 + 12 + 14 + 15

Refr.: De Heer wil ik prijzen, elk uur van de dag.

De Heer wil ik prijzen, elk uur van de dag,
mijn mond is altijd vol van zijn lof.
Laat mijn leven een loflied zijn voor de Heer,
de nederigen zullen het met vreugde horen.

Roem met mij de grootheid van de Heer,
sluit u aan om zijn Naam te verheffen.
Wie naar Hem opzien, stralen van vreugde,
schaamte zal hun gezicht niet kleuren.

Proef, en geniet de goedheid van de Heer,
gelukkig de mens die bij Hem schuilt.
Kom, kinderen, luister naar mij,
ik leer je ontzag voor de Heer.

Behoed dan je tong voor het kwaad,
je lippen voor woorden van bedrog.
Mijd het kwade, doe wat goed is,
streef naar vrede, jaag die na.

 

Uit het evangelie volgens Matteüs 19, 27-29

Ziehier de schat van een diep gelukkig christelijk leven: Alles prijsgeven om Hem te volgen.

Petrus sprak tot Jezus: ‘Wij hebben alles achtergelaten en zijn U gevolgd. Waar kunnen wij naar uitzien?’
Jezus zei tegen hen: ‘Ik verzeker jullie: wanneer de tijd aanbreekt dat alles vernieuwd wordt, wanneer de Mensenzoon in zijn majesteit zal zetelen op zijn troon, zullen ook jullie die mij gevolgd zijn plaatsnemen op de twaalf tronen en rechtspreken over de twaalf stammen van Israël.
En ieder die broers of zusters, vader, moeder of kinderen, akkers of huizen heeft achtergelaten omwille van mijn naam, zal het honderdvoudige ontvangen en deel krijgen aan het eeuwige leven.

Van Woord naar leven

Vandaag zegt Jezus: ‘Ieder die broers of zusters, vader, moeder of kinderen, akkers of huizen heeft achtergelaten omwille van mijn naam, zal het honderdvoudige ontvangen en deel krijgen aan het eeuwige leven.’

Achterlaten kan hier heel letterlijk bedoeld zijn. Wanneer iemand bijvoorbeeld trappist wordt, verlaat hij letterlijk zijn ouders, broers en zussen, en moest hij die al hebben ook zijn huis en zijn akker. Hij verlaat dit alles omwille van zijn roeping om in de verborgenheid van een abdij doorheen arbeid en gebed Kerk en wereld te dienen.

Voor wie dergelijke keuze niet maakt, hoeft dit achterlaten niet letterlijk verstaan te worden. Hoewel…
Het gaat niet om het verbreken van menselijke banden, maar om het centraal stellen van God in je leven. Niet mijn ouders, niet mijn zus, niet mijn broer, niet mijn kinderen, niet mijn echtgenoot, niet mijn huis, niet mijn akker is het centrum van mijn leven, maar God. Vanuit Hem wil ik mijn ouders, mijn zus en broer, mijn kinderen, mijn echtgenoot beminnen. Vanuit Hem wil ik een woonst en een akker hebben.

Wie dit alles vanuit God beleeft, zal alles zien en ervaren als gekregen van Hem. Niemand of niets zal nog toegeëigend worden. Maar doorheen ieder zullen we Gods uitnodiging gewaar worden gemeenschap met hen (Hem) te vormen. Al het materiële zullen we als ‘geleend’ beleven en dus met respect behandelen, en ter opbouw van het Rijk Gods.

Moge God het centrum zijn van ons bestaan; ons begin, onze bron, ons doel, onze spirit. Ja, laat ons liefhebben vanuit zijn inwoning diep in onszelf. In Jezus’ naam.

kris

Reageren, je eigen woordje plaatsen, of uitwisselen over de overweging,
kan via de blog Van Woord naar leven.
Laat ons bidden

Heer,
schenk ons die diepe wijsheid ons aan niemand of iets te binden, om geheel vrij te zijn voor uw leven in ons. Dat wij op deze wijze ware broederschap mogen vormen met allen, met heel uw schepping; één hechte gemeenschap die bouwt aan uw Rijk. Gij, met ons, in ons, door ons.
Amen.