Lezingen van de dag – maandag 27 aug 2018


Heilige (of feest) van de dag

Monica van Thagaste († 387)

Ostia, Italië; moeder Augustinus & weduwe

(vooravond van Augustinus’ bekering)

Afb.: de heilige Monica – Benozzo Gozzoli, 1464–65

Monica werd in 332 geboren in de Numidische plaats Thagaste, gelegen in het huidige Algerije. Zij was een dochter van christelijk ouders. Op 18-jarige leeftijd werd zij – zoals toen de gewoonte was – uitgehuwelijkt aan Patricius. Hij hield het bij de traditionele Romeinse goden. Van karakter was hij driftig en eigenzinnig. Pas vlak voor zijn dood in 371 zou hij zich tot het christendom bekeren, ongetwijfeld door Monica’s onophoudelijk gebed. Monica schonk hem drie kinderen onder wie Augustinus, de latere heilige en kerkvader.

Zij probeerde haar kinderen vertrouwd te maken met de christelijke levensopvatting en de daarbij behorende deugden. Maar juist bij Augustinus, haar meeste getalenteerde kind, moet ze constateren dat hij het karakter van zijn vader had geërfd. Later zal Augustinus in zijn boek ‘Confessiones’ (= Belijdensissen) zelf over zijn jongelingsjaren vertellen. Tijdens zijn studies tot redenaar (destijds de baan om hogerop te komen in de maatschappij) deed hij alles wat christenen niet zouden moeten doen; hij ging om met slechte vrienden en zocht zijn levensgeluk bij filosofieën die veel spectaculairder waren dan die van zijn moeder. Vooral de boerse en rauwe verhalen uit het Oude Testament konden volgens hem nog niet in de schaduw staan van de fijnbesnaarde gedachten van de Griekse en Romeinse filosofen.
Monica leed daar onder. Eens kwam er een christelijke bisschop op doorreis door het woonplaats. Zij stortte haar hart bij hem uit en bezwoer hem dat hij eens met haar zoon moest praten: hij zou de goede antwoorden op de scherpzinnige redeneringen van haar zoon wel weten. Maar die bisschop had allang begrepen dat Augustinus op dat moment juist genoot van zijn levensopvatting: daar zou zelfs een vreemde bisschop niets aan kunnen veranderen. Vermoeid door haar drammerige aanhouden zei hij tenslotte: “Een kind van zoveel tranen kan niet verloren gaan.”
Augustinus ontvluchtte zijn moeder, zijn woonplaats en zijn wereld en stak over naar Italië om daar carrière te maken aan het keizerlijk hof als redenaar. Maar zijn moeder kwam achter hem aan, eerst naar Rome en vervolgens naar Milaan, waar het hof van de keizer op dat moment gevestigd was en waar haar zoon intussen leraar was geworden.
Intussen hadden al de filosofieën waarbij Augustinus zijn levensgeluk had gezocht, hem niets opgeleverd. Op zijn zoektocht naar een houvast in het leven ging hij regelmatig in de christelijke kerk naar de preken luisteren van de heilige († 397; feest 4 april) bisschop Ambrosius. Daar hoorde hij hoe Ambrosius juist schatten van filosofie en levensinzicht tevoorschijn wist te halen uit uit de door hem zo verachte verhalen van het Oude Testament. Uiteindelijk zal hij zich na een lang en heftig innerlijk verzet laten dopen. Dit alles natuurlijk tot grote vreugde van zijn moeder met wie hij zich verzoende. Nu haar hartenwens was vervuld, besloot zij naar huis in Afrika terug te gaan. Augustinus reisde met haar mee. In Rome’s havenstad Ostia overleed zij.

In 1162 werden haar relieken overgebracht naar het augustinessenklooster van Arrouaise bij Arras. Op 9 april 1430 werd haar stoffelijk overschot plechtig overgebracht naar Rome; daar werd zij tot de eer der altaren verheven en naast haar zoon bijgezet in de kerk van San Agostino, gelegen bij de Piazza Navona. Dat gaf een nieuwe opleving aan haar verering.

Het concilie van Trente (1570) bepaalde haar feestdag op 4 mei, de dag voordat Augustinus’ bekering werd gevierd: die stond op 5 mei; sinds het Tweede Vaticaans Concilie (1970) staat het op de vooravond van Augustinus: 27 augustus.

Zij is patrones van Santa Monica (Californië); van moeders en moederbonden, christenvrouwen en christelijke echtgenotes; van de Keulse ‘gordelbroederschappen’ (= religieuze gemeenschappen die een gordel dragen); ook wordt haar voorspraak ingeroepen voor het zielenheil van kinderen die verkeerde wegen gaan.

Frankrijk
In Bourgondië wordt zij op verschillende plaatsen aangeroepen ter bescherming tegen de hagel; dit nadat het plaatsje Germolles-sur-Grosne te lijden had gehad onder een gigantische hagelbui en zich vervolgens aan de bescherming van de heilige Monica had toevertrouwd. Hier en daar werd Sint-Monica – 4 mei – er zelfs gevierd als zondag: eerst naar de kerk, dan verder vrij.

Nederland
In de stad Utrecht werd in de vorige eeuw een kerk gebouwd ter ere van Monica (thans deelt zij de parochie met Nicolaas); daarnaast bestaat er ook nog een Monica-kapel. De stad Delft heeft een bejaardenhuis dat aan Monica is toegewijd (heeft dat te maken met de aanwezigheid van augustinessen destijds?); ook Esch in Noord-Brabant heeft een bejaardenhuis Monica.

Ze wordt afgebeeld als matrone, het hoofd vaak bedekt met een (zwarte) sluier wat duidt op haar levensstaat als weduwe in gesprek met haar zoon; ook wel als augustines of met rozenkrans en (gebeden)boek: verwijzing naar haar niet aflatende gebed dat haar zoon het goede spoor vindt in zijn leven).

Bron: Heiligen.net

maandag in week 21 door het jaar


Uit de tweede brief van Paulus aan de Tessalonicenzen
1, 1-5 + 11b-12

In het begin van zijn tweede brief aan de christenen van Tessalonica bemoedigt Paulus hen omdat ze in geloof standhouden ondanks tegenwerking en moeilijkheden.

Van Paulus, Silvanus en Timoteüs. Aan de gemeente in Tessalonica, die toebehoort aan God, onze Vader, en de Heer Jezus Christus. Genade zij u en vrede van God, onze Vader, en de Heer Jezus Christus.
Broeders en zusters,
wij moeten God altijd voor u danken. Het past ons dit te doen, omdat uw geloof sterk groeit en uw liefde voor elkaar groter wordt. Wij spreken dan ook in de gemeenten van God vol trots over uw standvastigheid en trouw onder de vervolgingen en onderdrukking die u moet doorstaan. Ze zijn het bewijs dat God rechtvaardig oordeelt door u zijn Koninkrijk, waarvoor u nu lijdt, waardig te achten.
Dat onze God u deze roeping in ere doet houden, dat Hij u door zijn kracht de vaste wil geeft het goede te doen en u door uw geloof al het mogelijke tot stand laat brengen. Dan zal door de genade van onze God en van de Heer Jezus Christus de Naam van onze Heer Jezus door u geprezen worden, en u door Hem.

 

Psalm 96, 1-5

Refr.: Zing voor de Heer, heel de aarde !

Zing voor de Heer een nieuw lied,
zing voor de Heer, heel de aarde.

Zing voor de Heer, prijs zijn Naam,
verkondig van dag tot dag dat Hij ons redt.

Maak aan alle volken zijn majesteit bekend,
aan alle naties zijn wonderdaden.

Groot is de Heer, Hem komt alle lof toe,
geducht is Hij, meer dan alle goden.

De goden van de volken zijn minder dan niets,
maar de Heer: Hij heeft de hemel gemaakt.

 

Uit het evangelie volgens Matteüs 23, 13-22

Tot driemaal toe herhaalt Jezus aan de Farizeeën: ‘Wee jullie.’ Want ze hebben meer aandacht voor wetten dan voor mensen. Ze stapelen belofte op belofte, onderlijnen die met krachtwoorden, maar God interesseert hen niet veel.

Jezus sprak:
‘Wee jullie, schriftgeleerden en Farizeeën, huichelaars, jullie versperren de mensen de toegang tot het Koninkrijk van de hemel. Jullie gaan er zelf niet binnen, maar laten ook degenen die er willen binnengaan niet toe.
Wee jullie, schriftgeleerden en Farizeeën, huichelaars, jullie bereizen landen en zeeën om één enkele proseliet te winnen, en wanneer je hem eenmaal voor je gewonnen hebt, wordt hij dankzij jullie tot een hellekind in het kwadraat.
Wee jullie, blinde leiders, jullie zeggen: “Wanneer iemand zweert bij de tempel, is dat niet geldig. Alleen wie zweert bij het goud van de tempel, is aan die eed gebonden.” Dwaas zijn jullie en blind, wat is nu van meer waarde: het goud of de tempel die het goud geheiligd heeft?
Zo zeggen jullie ook: “Wanneer iemand zweert bij het altaar, is dat niet geldig. Alleen wie zweert bij de offergave die daarop ligt, is aan die eed gebonden.” Blind zijn jullie, wat is nu van meer waarde: de offergave of het altaar dat de offergave heiligt?
Wie dus zweert bij het altaar, zweert daarbij en bij alles wat daarop ligt. En wie zweert bij de tempel, zweert daarbij en bij degene die hem bewoont. En wie zweert bij de hemel, zweert bij de troon van God en bij Hem die daarop gezeten is.’

Van Woord naar leven

Lieve mensen,
ons weekje Ardennen zit erop. Het waren mooie en deugddoende dagen.
Ik ben blij en dankbaar weer bij jullie te zijn !

‘Wee jullie’, zegt de Heer ons vandaag doorheen het evangelie.

Wat Jezus ten diepste aanklaagt is de huichalarij en het formalisme als doel, bewust of onbewust beleefd. Hij klaagt hen aan die zeggen God te dienen maar veeleer zichzelf dienen, zij die zeggen God te zoeken maar in wezen zichzelf achterna lopen. Het is het soort formalisme dat mensen slaaf maakt van praktijken zonder inhoud. Het komt neer op een zekere gewetenssusserij dat mensen in het gedacht brengt, en houdt, goed en vroom bezig te zijn, maar in werkelijkheid zijn ze slaaf aan wat zij ‘de wet’ noemen. Ze zijn als appels van buiten glanzend en mooi, maar leeg en smaakloos vanbinnen.

Bij Jezus gaat het om de kus van God aan de mensheid. Kunst is het om staande te blijven in deze kus, levend in volle ontmoeting met God doorheen Christus. En ja, dat vraagt een biddend hart; niet slaafs, maar uit verliefdheid, van harte, van Aangezicht tot aangezicht, in volle ontmoeting met de Vader, in de liefde van de Geest, levend in Christus, gericht op een liefdevol leven in Hen, biddend en/of actief geëngageerd in de wereld.

Deze weg gebeurt doorgaans in stilte, zonder al te veel op te vallen.

Dikwijls is het ook een weg van droogte en dorst naar de Levende, wat niet voor niets is.

Het spreekt voor zich dat deze weg van innige liefde niets te maken heeft met huichelarij of formalisme. Het heeft met het hart te maken. En daar wijst Jezus ons vandaag op; zéér terecht overigens.

Het christendom is een hartelijke godsdienst, een godsdienst van het hart, van Hart tot hart, in Christus’ Naam.

kris

Reageren, je eigen woordje plaatsen, of uitwisselen over de overweging,
kan via de blog Van Woord naar leven.

Laat ons bidden

Heer,
‘Wee jullie’ zegt Gij ook tegen ons wanneer  huichelarij en formalisme de bovenhand nemen. Beziel ons allen met uw heilige Geest opdat wij zonder franjes in ontmoeting mogen komen met de Vader. Dat wij dit mogen doen in uw naam, Gij in ons, door ons, met ons. Ja, schenk ons de vreugde, de echtheid en de eenvoud van het evangelie.
Kom heilige Geest. Amen.