Lezingen van de dag – maandag 3 sept 2018


Heilige (of feest) van de dag

Foebe van Rome († 1e eeuw)

Foebe van Rome, Italië; medewerkster van apostel Paulus

Foebe komt één keer voor in het Nieuwe Testament. Wanneer Paulus op het eind van zijn brief aan de Romeinen de groeten doet, begint hij Foebe aan te bevelen: ‘Ik beveel u onze zuster Foebe aan, diacones van de gemeente te Kénchreae. Ontvangt haar hartelijk, zoals christenen past en staat haar bij in alle zaken waarin zij hulp nodig heeft. Zelf is zij voor velen, en met name ook voor mij, een echte beschermengel geweest’ (Rom.16,01-02).

Het was te Kénchreae (of Kenchreeën) dat Paulus zijn brief aan de Romeinen had geschreven, rond het jaar 55. Kénchreae was de oostelijke haven van Korinte, en vormde in die tijd een kruispunt van handelsroutes over land en water.

Opmerkelijk is, dat Foebe ‘diacones’ wordt genoemd. Dit is de enige keer dat het woord in het Nieuwe Testament wordt toegepast op een vrouw. Waarin haar werk precies bestond…? Uitdelen van eten en goederen aan de armen, waarschijnlijk, en onder hen dan vooral de vrouwen. Sommige commentaren op de Romeinenbrief vertalen ‘diacones’ met ‘gastvrouw’; in dat geval zou zij haar huis beschikbaar hebben gesteld aan de huisgemeente van de christenen in Kénchreae en naar we mogen aannemen aan Paulus, toen hij zijn brief dicteerde aan Tertius. Blijkbaar was zij het die de brief van Paulus overbracht naar de christengemeente van Rome.

In later tijd zullen de diaconessen ook assisteren tijdens de liturgie van het doopsel. Dopelingen gingen geheel naakt onder in het water van het doopbekken. Wanneer ze eruit te voorschijn kwamen werden ze afgedroogd en in smetteloos witte kleren gehuld door diakens, als het mannen waren, en door diaconessen als het om vrouwen ging.

Over Foebe is verder niets bekend. Alleen de liefdevolle aanbeveling van Paulus aan het slot van zijn Romeinenbrief was voor de traditie voldoende om haar in de rijen der heiligen op te nemen. Dat is niet zo overdreven als het lijkt. Zij behoort tot de pioniers van de christelijke godsdienst. Om je eigen cultuur met alle waarden en normen die daarbij horen en die je van huis uit hebt meegekregen, op te geven ten bate van een nieuwe godsdienst, die in de maatschappij nog nauwelijks iets voorstelt…, en om dat vol te houden, zó dat Paulus haar een ‘ware beschermengel’ durft noemen: dat betekent dat je tot de groten behoort.

maandag in week 22 door het jaar


Uit de eerste brief van Paulus aan de Korintiërs 2, 1-5

In Athene had Paulus de grootste ontgoocheling opgelopen door te steunen op wetenschap, welsprekendheid en geleerdheid. Voortaan is zijn enige kracht: Christus en zijn kruis. Het geloof moet niet steunen op menselijke wijsheid maar op de Geest die getuigt van het paasgebeuren van Christus.

Broeders en zusters,
toen ik bij u kwam om u het geheim van God te verkondigen, beschikte ook ik niet over uitzonderlijke welsprekendheid of wijsheid. Ik had besloten u geen andere kennis te brengen dan die over Jezus Christus–de gekruisigde. Bovendien kwam ik bij u in al mijn zwakheid en was ik angstig en onzeker.
De boodschap die ik verkondigde overtuigde niet door wijsheid, maar bewees zich door de kracht van de Geest, want uw geloof moest niet op menselijke wijsheid steunen, maar op de kracht van God.
Toch is wat wij verkondigen wijsheid voor wie volwassen is in het geloof. Het is echter niet de wijsheid van deze wereld en haar machthebbers, die ten onder zullen gaan.

 

Psalm 119, 97-102

Refr.: Heer, van uw voorschriften wijk ik niet af.

Hoe lief heb ik uw wet,
heel de dag is hij in mijn gedachten.

Uw gebod maakt mij wijzer dan mijn vijanden,
ik ben er eeuwig mee verbonden.

Ik ben verstandiger dan al mijn leermeesters,
want ik overdenk uw richtlijnen.

Ik heb meer inzicht dan ouderen,
want uw regels volg ik op.

Mijn voeten mijden elk pad dat slecht is,
zo kan ik mij houden aan uw woord.

Van uw voorschriften wijk ik niet af,
U bent het die mij onderricht.

 

Uit het evangelie volgens Lucas 4, 16-30

In de synagoge van Nazaret verklaart Jezus dat de woorden uit de profeet Jesaja nu in vervulling zijn gegaan. Gods Geest rust op Hem. Hij is de gezalfde, de Christus, gezonden om de Blijde Boodschap te verkondigen. In Nazareth vindt Hij geen gehoor, maar bij de heidenen wel. Zijn boodschap is er voor allen.

Jezus kwam ook in Nazaret, waar Hij was opgegroeid, en volgens zijn gewoonte ging Hij op sabbat naar de synagoge.
Toen Hij opstond om voor te lezen, werd Hem de boekrol van de profeet Jesaja overhandigd, en Hij rolde hem af tot de plaats waar geschreven staat: ‘De Geest van de Heer rust op mij, want Hij heeft mij gezalfd. Om aan armen het goede nieuws te brengen heeft Hij mij gezonden, om aan gevangenen hun vrijlating bekend te maken en aan blinden het herstel van hun zicht, om onderdrukten hun vrijheid te geven, om een genadejaar van de Heer uit te roepen.’
Hij rolde de boekrol op, gaf hem terug aan de dienaar en ging weer zitten; de ogen van alle aanwezigen in de synagoge waren op Hem gericht.
Hij zei tegen hen: ‘Vandaag hebben jullie deze schrifttekst in vervulling horen gaan.’
Allen betuigden Hem hun bijval en verwonderden zich over de genaderijke woorden die uit zijn mond vloeiden, en ze zeiden: ‘Dat is toch de zoon van Jozef?’
En Hij zei tegen hen: ‘Ongetwijfeld zullen jullie me dit gezegde voorhouden: Geneesheer, genees uzelf. Doe alles waarvan wij gehoord hebben dat het in Kafarnaüm gebeurd is, ook hier in uw vaderstad.’
Hij vervolgde: ‘Luister, Ik zeg jullie dat geen enkele profeet welkom is in zijn vaderstad. Maar Ik zeg het jullie zoals het is: in de tijd van Elia, toen de hemel drie jaar en zes maanden lang gesloten bleef en er in het land een grote hongersnood uitbrak, waren er veel weduwen in Israël. Toch werd Elia niet naar een van hen gezonden, maar naar een weduwe in Sarepta bij Sidon. En in de tijd van de profeet Elisa waren er veel mensen in Israël die leden aan huidvraat, maar niemand van hen werd gereinigd, behalve de Syriër Naäman.’
Toen de aanwezigen in de synagoge dit hoorden, ontstaken ze in grote woede. Ze sprongen op en dreven Hem de stad uit, naar de rand van de berg waarop hun stad gebouwd was, om Hem in de afgrond te storten.
Maar Hij liep midden tussen hen door en vertrok.

Van Woord naar leven

Jezus rolde de boekrol op, gaf hem terug aan de dienaar en ging weer zitten; de ogen van alle aanwezigen in de synagoge waren op Hem gericht. Hij zei tegen hen: ‘Vandaag hebben jullie deze schrifttekst in vervulling horen gaan.’

Jezus is verleden, heden en toekomst.
Hij heeft historisch gezien hier op aarde rond gelopen, Hij is vandaag aanwezig in en onder ons, en Hij zal komen bij zijn wederkomst.
De woorden ‘Vandaag hebben jullie deze schrifttekst in vervulling horen gaan.’ gaan terug op de tijd dat Hij lijfelijk onder ons was, ze gaan ook over de dagen van zijn wederkomst, maar ze gaan ook over de dag van vandaag.

Dat is het mooie aan het evangelie: het gaat over vandaag, het is altijd weer opnieuw nieuw, actueel en fris. Daarom lezen we al eeuwen de evangelies, elke dag opnieuw, opdat het woorden zijn die dagelijks door de Heer tot ons worden uitgesproken.

‘Vandaag hebben jullie deze schrifttekst in vervulling horen gaan’, horen we vandaag. Inderdaad, vandaag horen we die schrifttekst in vervulling gaan; vandaag, maandag 3 september 2018.

Laten we Jezus, de levende Heer, welkom heten in ons hart; die Jezus waarover de profeten al zo lang profeteerden, die Jezus die in de wereld lijfelijk geboren is geworden, die Jezus die ooit zal wederkomen, maar ook die Jezus die ons vandaag wil bewonen. Moge de Geest ons hele zijn bezielen, ja laten we Hem een verblijfplaats geven diep in onze ziel, een warme inwoning, opdat we ons in zijn genade mogen schenken aan zijn bevrijding die Hij ons gebracht heeft op die heerlijke Paasochtend, zo’n 2000 jaar geleden.

kris

Reageren, je eigen woordje plaatsen, of uitwisselen over de overweging,
kan via de blog Van Woord naar leven.

Laat ons bidden

Heer,
ook voor ons rolt Gij de boekrol open om doorheen de profeten U kenbaar te maken: Gij, de Christus, Gods Zoon. Kom met uw heilige Geest over ieder van ons opdat ons hart zich moge openen voor U. Schenk ons de gave van een diep en sterk geloof dat ons in staat zal stellen ons volledig toe te vertrouwen aan uw inwoning in ons,  opdat Gij, Heer, door ons heen moogt leven, bidden en handelen. Moge op deze wijze de wereld aangeraakt worden door U, Gij door ons heen.
Vandaag en alle dagen van ons leven. Amen.