Lezingen van de dag – maandag 6 juli 2015


Heilige (of feest) van de dag

Godelieve van Gistel (+ 1070)foto_1283551481

Godelieve (ook Godelaine, Godeleipa, Godeleva, Godelewa, Godeliph, Godoleva of Gotlieba) van Gistel, Vlaanderen, België; martelares; † 1070.

Zij werd rond 1045 geboren op slot Londefort in Wierre-Effroy in het Beligische graafschap Boulogne. Haar vader heette Heinfried, haar moeder Odgiva. Volgens de gewoonte van die tijd werd zij uitgehuwelijkt; de keuze van haar vader was gevallen op heer Bertolf van Snipgate bij Gistel in Vlaanderen.

Maar Godelieve viel niet in goede aarde bij haar schoonmoeder, vrouwe Iselinde. Bertolf trok nog op de huwelijksdag bij zijn moeder in. Godelieve, die ervan gedroomd had burchtvrouwe te worden, verbande hij naar een onderhorige boerderij, waar zij zwaar werk moest doen en slechts een homp brood te eten kreeg. Latere gelovigen voegen eraan toe, dat de helft van haar voedsel nog naar de armen ging.

Aanvankelijk probeerde zij haar verdriet biddend te verwerken. Maar toen om haar heen de praatjes en pesterijen almaar erger werden, vluchtte zij naar haar vader.

Deze was woedend vanwege de schande hem en zijn dochter aangedaan. Hij wendde zich tot graaf Boudewijn van Vlaanderen en bisschop Radboud van Doornik om hulp. Inderdaad kwam er een verzoening tot stand. Bertolf nam zijn wettige vrouw tot zich en veinsde beterschap.

Maar in de nacht van 6 juli 1070 werd zij door twee van zijn dienaren, Lantbert en Hacca, naar buiten gelokt en met een doek gewurgd. Vervolgens gooiden zij haar in een put om de schijn te wekken, dat zij verdronken was. Volgens de legende werd het water van de put opeens glashelder en de stenen waarop de moord was gepleegd kleurden blinkend wit.

Hoewel Bertolf met veel misbaar maakte om te laten zien dat hij verdriet had om het verlies van zijn vrouw, werd hij door niemand uit zijn omgeving serieus genomen.

Al gauw zagen de mensen Godelieve aan voor een heuse martelares; zij begonnen haar als een heilige te vereren en riepen haar hulp in bij hun noden. Tot de opzienbarende wonderen die aan haar bemiddeling worden toegeschreven, behoort de genezing van het blinde meisje Edith, dochter uit het tweede huwelijk van haar voormalige echtgenoot Bertolf, en niet in het minst de bekering van Bertolf zelf. Op latere leeftijd trok hij zich terug in de benedictijer abdij van St-Winoksbergen. Daar zou een van zijn medebroeders, Drogo, een levensbeschrijving van haar samenstellen: de ‘Vita Godeliph’. Waarschijnlijk heeft hij zijn gegevens nog uit de mond van Bertolf zelf opgetekend. Op 30 juli 1084 werden Godelieve’s relieken door de bisschop van Doornik verheven tot de eer der altaren; dat stond in die tijd gelijk aan een heiligverklaring.

Op de plaats van haar dood verrees een abdij, met de toepasselijke naam Ten Putte. Tot op de dag van vandaag trekken er talloze pelgrims naartoe om er te drinken van het gemeeskrachtige water en om Godelieve’s graf te bezoeken in de parochiekerk van Gistel. Sinds 1458 vindt hier op de eerste zondag na 5 juli de Godelieveprocessie plaats, een dag waarop godeliefkoeken worden gebakken.

Zij is patrones van Gistel en Brugge; van kleermakers en naaisters (waarschijnlijk vanwege de doek waarmee ze werd gewurgd); van leurders (omdat ze zo vaak vergeefs aanklopte om begrip en hulp?).

Haar voorspraak wordt ingeroepen bij keelpijn en koorts; tegen keel- en oogziekten (dat laatste vanwege de genezing van Edith); daarnaast wordt zij aangeroepen bij echtelijke ruzies en last van boze schoonmoeders.

Zij wordt afgebeeld als maagd met een koord, strop of sjaal om de hals of in de hand; bij een put met bronwater.

MAANDAG IN WEEK 14 DOOR HET JAAR


Uit het boek Genesis 28, 10-22a

Het bekende visioen van Jakob die in zijn droom de Heer ontmoette te Betel, herhaalt het verbond met Abraham en Isaäk. In de liturgische traditie zijn hieruit teksten genomen om ons bewust te maken van Gods aanwezigheid onder de mensen; waarlijk, de Heer is op deze plaats en ik wist het niet.

Jakob verliet Berseba en ging op weg naar Charan. Op zijn tocht kwam hij bij een plaats waar hij bleef overnachten omdat de zon al was ondergegaan. Hij pakte een van de stenen die daar lagen, legde die onder zijn hoofd en ging op die plaats liggen slapen.
Toen kreeg hij een droom. Hij zag een ladder die op de aarde stond en helemaal tot de hemel reikte, en daarlangs zag hij Gods engelen omhoog gaan en afdalen. Ook zag hij de Heer bij zich staan, die zei: ‘Ik ben de Heer, de God van je voorvader Abraham en de God van Isaak. Het land waarop je nu ligt te slapen zal Ik aan jou en je nakomelingen geven. Je zult zoveel nakomelingen krijgen als er stof op de aarde is; je gebied zal zich uitbreiden naar het westen en het oosten, naar het noorden en het zuiden. Alle volken op aarde zullen wensen zo gezegend te worden als jij en je nakomelingen. Ikzelf sta je ter zijde, Ik zal je overal beschermen, waar je ook heen gaat, en Ik zal je naar dit land terugbrengen; Ik zal je niet alleen laten tot Ik gedaan heb wat Ik je heb beloofd.’
Toen werd Jakob wakker. ‘Dit is zeker’, ‘zei hij, ‘op deze plaats is de Heer aanwezig. Dat besefte ik niet.’
Eerbied vervulde hem. ‘Wat een ontzagwekkende plaats is dit’, zei hij, ‘dit is niets anders dan het huis van God, dit moet de poort van de hemel zijn!’
De volgende morgen vroeg zette Jakob de steen die hij als hoofdsteun had gebruikt rechtop, en wijdde hem door er olie over uit te gieten. Hij gaf die plaats de naam Betel; vroeger heette het daar Luz.
Daarna legde hij een gelofte af: ‘Als God mij ter zijde staat en mij op deze reis beschermt, als Hij mij brood te eten geeft en kleren aan mijn lichaam, en als ik veilig terugkom bij mijn verwanten, dan zal de Heer mijn God zijn. Deze steen die ik gewijd heb, zal dan een huis van God worden.’

 

Psalm 91, 1 + 2 + 3 + 4 + 14 + 15ab

Refr.: De Heer bevrijdt wie Hij liefheeft.

Wie in de beschutting van de Allerhoogste woont,
en overnacht in de schaduw van de Ontzagwekkende, icxc4-christ-hand-icon
zegt tegen de Heer: ‘Mijn toevlucht, mijn vesting,
mijn God, op U vertrouw ik.’

Hij bevrijdt je uit het net van de vogelvanger,
en redt je van de dodelijke pest,
Hij zal je beschermen met zijn vleugels,
onder zijn wieken vind je een toevlucht,
zijn trouw is een veilig schild.

Ik zal bevrijden wie mij liefheeft,
en beschermen wie met mijn Naam vertrouwd is.
Roep je mij aan, Ik geef antwoord,
in de nood zal Ik bij je zijn.

 

Uit het evangelie volgens Matteüs 9, 18-26

Als de leerlingen van Johannes de Doper vroegen of Jezus de echte Messias was, verwees hij onder andere naar zijn genezingen. Het verhaal uit dit evangelie is ook zo bedoeld: een teken dat het Godsrijk gekomen is. Het is de taak van de Kerk deze opdracht verder te zetten: al weldoende rondgaan en de mensen bijstaan in al hun kwalen.

Er kwam een leider van de synagoge naar hen toe die voor Jezus neerviel en zei: ‘Mijn dochter is zojuist gestorven. Kom alstublieft en leg haar de hand op, dan zal ze weer leven.’
Jezus stond op en volgde hem met zijn leerlingen.

Plotseling naderde hen van achteren een vrouw die al twaalf jaar aan bloedverlies leed. Ze raakte de zoom van zijn bovenkleed aan, want ze dacht: Als ik alleen zijn bovenkleed maar kan aanraken, zal ik al genezen worden.
Jezus draaide zich om, en bij het zien van de vrouw zei Hij: ‘Wees gerust, uw geloof heeft u gered.’
En vanaf dat moment was de vrouw genezen.

Toen Jezus bij het huis van de leider van de synagoge aankwam en er de fluitspelers en de luid weeklagende menigte zag, zei Hij: ‘Ga naar huis, het meisje is immers niet gestorven, ze slaapt.’
Men lachte smalend.
Nadat iedereen was weggestuurd, ging Hij naar binnen. Hij pakte het meisje bij de hand, en ze stond op.
Het verhaal hierover verspreidde zich in de hele omgeving.

Van Woord naar leven

Deze vrouw uit het evangelie was vanwege haar bloedverlies volgends de joodse wet onrein. Jezus heeft haar niet veroordeeld vanwege het feit dat ze als onreine onder de mensen durfde te komen. Hij heeft haar juist moed ingesproken, door te zeggen ‘wees gerust…’.

Met de woorden ‘uw geloof heeft u gered’, wilt Hij vooral benadrukken dat zij door haar verlangen en daad in relatie is getreden met Hem die geneest naar ziel en lichaam.

Het gaat hier namelijk meer dan over een fysiek aanraken van de vrouw naar Jezus toe. Het gaat hier vooral over een fundamenteel vertrouwen van de vrouw dat Jezus werkelijk kan genezen, dat Hij de goddelijke genade in zich draagt dat mensen gered kunnen worden. Door in relatie te treden met Hem kon Hij genadevol werkzaam zijn.

En wij…
wij hoeven gewoon naar Hem toe te gaan, met een kinderlijk vertrouwen, met een rotsvast geloof, in een geest van diepe overgave aan zijn tegenwoordigheid.
En dan komt veel goed…

Reageren, je eigen woordje plaatsen, of uitwisselen over de overweging,
kan via de blog Van Woord naar leven.

Laat ons bidden

Heer,zegen
kom met uw Geest over ons, en leer ons, zoals de vrouw uit het evangelie, naar U toe te gaan; dagelijks. Leer ons dit te doen met een sterk en diep geloof, in een vertrouwen dat ons helemaal aan U doet schenken; ook al ‘voelen’ we niets. Gij zijt er, en dat volstaat. Genees ons, bij licht, of in duisternis. Amen.