Lezingen van de dag – vrijdag 6 juli 2018


Heilige (of feest) van de dag

Godelieve van Gistel (+ 1070)

Godelieve van Gistel, Vlaanderen, België; martelares

Zij werd rond 1045 geboren op slot Londefort in Wierre-Effroy in het Beligische graafschap Boulogne. Haar vader heette Heinfried, haar moeder Odgiva. Volgens de gewoonte van die tijd werd zij uitgehuwelijkt; de keuze van haar vader was gevallen op heer Bertolf van Snipgate bij Gistel in Vlaanderen.

Maar Godelieve viel niet in goede aarde bij haar schoonmoeder, vrouwe Iselinde. Bertolf trok nog op de huwelijksdag bij zijn moeder in. Godelieve, die ervan gedroomd had burchtvrouwe te worden, verbande hij naar een onderhorige boerderij, waar zij zwaar werk moest doen en slechts een homp brood te eten kreeg. Latere gelovigen voegen eraan toe, dat de helft van haar voedsel nog naar de armen ging.

Aanvankelijk probeerde zij haar verdriet biddend te verwerken. Maar toen om haar heen de praatjes en pesterijen almaar erger werden, vluchtte zij naar haar vader.

Deze was woedend vanwege de schande hem en zijn dochter aangedaan. Hij wendde zich tot graaf Boudewijn van Vlaanderen en bisschop Radboud van Doornik om hulp. Inderdaad kwam er een verzoening tot stand. Bertolf nam zijn wettige vrouw tot zich en veinsde beterschap.

Maar in de nacht van 6 juli 1070 werd zij door twee van zijn dienaren, Lantbert en Hacca, naar buiten gelokt en met een doek gewurgd. Vervolgens gooiden zij haar in een put om de schijn te wekken, dat zij verdronken was. Volgens de legende werd het water van de put opeens glashelder en de stenen waarop de moord was gepleegd kleurden blinkend wit.

Hoewel Bertolf met veel misbaar maakte om te laten zien dat hij verdriet had om het verlies van zijn vrouw, werd hij door niemand uit zijn omgeving serieus genomen.

Al gauw zagen de mensen Godelieve aan voor een heuse martelares; zij begonnen haar als een heilige te vereren en riepen haar hulp in bij hun noden. Tot de opzienbarende wonderen die aan haar bemiddeling worden toegeschreven, behoort de genezing van het blinde meisje Edith, dochter uit het tweede huwelijk van haar voormalige echtgenoot Bertolf, en niet in het minst de bekering van Bertolf zelf. Op latere leeftijd trok hij zich terug in de benedictijer abdij van St-Winoksbergen. Daar zou een van zijn medebroeders, Drogo, een levensbeschrijving van haar samenstellen: de ‘Vita Godeliph’. Waarschijnlijk heeft hij zijn gegevens nog uit de mond van Bertolf zelf opgetekend. Op 30 juli 1084 werden Godelieve’s relieken door de bisschop van Doornik verheven tot de eer der altaren; dat stond in die tijd gelijk aan een heiligverklaring.

Op de plaats van haar dood verrees een abdij, met de toepasselijke naam Ten Putte. Tot op de dag van vandaag trekken er talloze pelgrims naartoe om er te drinken van het gemeeskrachtige water en om Godelieve’s graf te bezoeken in de parochiekerk van Gistel. Sinds 1458 vindt hier op de eerste zondag na 5 juli de Godelieveprocessie plaats, een dag waarop godeliefkoeken worden gebakken.

Zij is patrones van Gistel en Brugge; van kleermakers en naaisters (waarschijnlijk vanwege de doek waarmee ze werd gewurgd); van leurders (omdat ze zo vaak vergeefs aanklopte om begrip en hulp?).

Haar voorspraak wordt ingeroepen bij keelpijn en koorts; tegen keel- en oogziekten (dat laatste vanwege de genezing van Edith); daarnaast wordt zij aangeroepen bij echtelijke ruzies en last van boze schoonmoeders.

Zij wordt afgebeeld als maagd met een koord, strop of sjaal om de hals of in de hand; bij een put met bronwater.

vrijdag in week 13 door het jaar


Uit de profeet Amos 8, 4-6 + 9-12

Met striemende woorden klaagde de profeet Amos sociale onrechtvaardigheid aan. Dit is ontrouw aan elke godsdienstige overtuiging. Hij doet dit alles om zijn volk op te roepen tot honger en dorst naar het woord van de Heer.

Jullie die de armen kwaad willen berokkenen en uit zijn op de ondergang van de machtelozen van dit land, luister!
Jullie zeggen: ‘Wanneer is de dag van de nieuwemaan voorbij, zodat we weer koren kunnen verkopen? Wanneer de sabbat, zodat we weer graan kunnen verhandelen?’
Jullie maken de efa kleiner, jullie maken de sjekel zwaarder en jullie knoeien met de weegschaal. Jullie kopen de zwakken voor een handvol zilver, de armen voor een paar sandalen, en jullie zeggen: ‘Ook het kaf verkopen we als graan!’
Op die dag – spreekt God, de Heer – zal Ik op het middaguur de zon doen ondergaan, en het land verduisteren op klaarlichte dag. Ik zal jullie feesten veranderen in rouw, jullie liederen in klaagzangen; om jullie heupen gord Ik een rouwkleed, en jullie hoofden scheer Ik kaal. Jullie zullen treuren als om de dood van een enig kind, en die dag zal eindigen in bitterheid.
Weet dat de dagen komen – spreekt God, de Heer – dat Ik het land zal laten hongeren. Het zal geen honger zijn naar brood of dorst naar water, maar honger naar de woorden van de Heer.
Het volk zal zwerven van de ene zee naar de andere, en dwalen van het noorden naar het oosten om de woorden van de Heer te zoeken, maar ze zullen die niet vinden.

 

Psalm 119, 2 + 10 + 20 + 30 + 40 + 131

Refr.: Gelukkig wie de Heer zoeken met heel hun hart.

Gelukkig wie de richtlijnen van de Heer volgen,
Hem zoeken met heel hun hart.

Met heel mijn hart heb ik U gezocht,
laat mij niet afdwalen van uw geboden.

Mijn ziel kwijnt weg van verlangen
naar uw voorschriften, dag en nacht.

Ik heb de betrouwbare weg gekozen,
met uw voorschriften voor ogen.

Hoe verlang ik naar uw regels,
doe mij leven in uw gerechtigheid.

Dorstig opent zich mijn mond,
zo hunker ik naar uw geboden.

 

Uit het evangelie volgens Matteüs 9, 9-13

Jezus koos zijn leerlingen niet alleen onder de eenvoudigen en weldenkenden, maar ook onder de tollenaars. Op uitnodiging van Matteüs ging Hij zelfs bij deze zondaars dineren. Dit was de grootste uitdaging voor de Farizeeën.

Toen Jezus verderging, zag Hij bij het tolhuis een man zitten die Matteüs heette, en Hij zei tegen hem: ‘Volg mij.’
Hij stond op en volgde Hem.
Toen Hij thuis aanlag voor de maaltijd, kwam er ook een groot aantal tollenaars en zondaars, die samen met Hem en zijn leerlingen aan de maaltijd deelnamen.
De Farizeeën zagen dit en zeiden tegen zijn leerlingen: ‘Waarom eet uw meester met tollenaars en zondaars?’
Hij hoorde dit en gaf als antwoord: ‘Gezonde mensen hebben geen dokter nodig, maar zieken wel. Overdenk eens goed wat dit wil zeggen: “Barmhartigheid wil Ik, geen offers.” Ik ben niet gekomen om rechtvaardigen te roepen, maar zondaars.’

Van Woord naar leven

Vandaag zegt Jezus: ‘Ik ben niet gekomen om rechtvaardigen te roepen, maar zondaars.’

Er is heel wat zondigheid in de wereld; zondigheid is ons eigen hart, zondigheid in het hart van anderen.
Hoe gaan wij met die zondigheid om ?

Wat de zondigheid in anderen betreft: kunnen wij hen op zo’n wijze nabij zijn dat zij de liefde van de Heer werkelijk ontmoeten; dat zij zich niet veroordeeld voelen maar gezalfd, dat ze dorst krijgen naar het recht en zin om het onrecht achter te laten. Kunnen wij gebroken situaties zo nabij zijn dat er verzoening kan tot stand komen, dat er verbroederd wordt. Laten we de zondaar diep beminnen; niet de zonde, wel de zondaar.
Een christen hoort dat zo te doen. We moeten het evangelie ernstig nemen. De zondaar beminnen is blijde boodschap. Het is het verloren schaap opzoeken, wie verwond is helen, wie veroordeeld wordt opnemen in de gemeenschap.

Wat de zondigheid in onszelf betreft: wat moeten deze woorden van de Heer troostend zijn voor ieder van ons. Voor mij toch. Wat zouden we moeten doen zonder Hem… In zijn overgrote liefde komt Hij de zondaar tegemoet om hem te omhelzen met zijn barmhartigheid, om hem te genezen, om zijn duisternis om te buigen naar Gods licht…
Wat is God toch groot !

Jammer genoeg zijn we ons niet altijd bewust dat de Heer ons zo nabij komt wanneer we zondigen. Dikwijls zien we Hem niet omdat ons geweten vertroebeld is, omdat ons hart op andere dingen is gericht. Vandaar het belang van gezond berouw. Vroegere jaren sprak men van gewetensonderzoek… zo slecht nog niet.

Laten we Jezus’ licht welkom heten in onze duisternis, opdat al de donkerte door zijn genade kan omgebogen worden naar zijn liefde. Dat wordt bedoeld wanneer men zegt dat voor God niets onmogelijk is.

kris

Reageren, je eigen woordje plaatsen, of uitwisselen over de overweging,
kan via de blog Van Woord naar leven.
Laat ons bidden

Goede God,
Gij hebt Jezus naar de wereld gezonden om de verloren gelopen mens weer op te zoeken, om hem die gewond is te helen, om hem die van U vervreemd is te omhelzen, om uw licht kenbaar te maken aan hen die de duisternis zijn gaan koesteren. Jezus, kom in ons, raak ons aan, genees ons, neem ons op in Gods liefde. Maak ons tot instrumenten van uw barmhartigheid en leer ons beminnen met uw hart, de kwijnende vlaspit niet dovend, het geknakte riet niet brekend.
Kom heilige Geest, maak ons tot werktuigen van Gods vrede. Amen.