Lezingen van de dag – vrijdag 8 mei 2015


Heilige (of feest) van de dag

Wiro van Roermond (+ 710)

1723. Medaillon schilderij. Nederland, St-Odiliënberg, Basiliek.

1723. Medaillon schilderij.
Nederland, St-Odiliënberg, Basiliek.

Wiro van Roermond (ook van Odiliënberg), Roermond, Nederland; Iers zwerfmonnik & bisschop tezamen met de bisschop Plechelm en de diaken Otger; † 710 (? of 739)

Volgens zijn middeleeuwse levensbericht was hij van adellijke afkomst uit het Ierse graafschap Clare. Geschiedkundigen menen, dat hij veeleer in het Engelse graafschap Northumbrië het levenslicht zag. Van kindsbeen af waren de grote heiligen van Ierland, Patrick, Cuthbert en Columbanus zijn voorbeelden geweest.

Eenmaal priester ging hij op pelgrimstocht naar Rome. Hij was namelijk gevraagd bisschop te worden van een niet nader genoemde Ierse plaats. Daarvoor had hij de goedkeuring nodig van de paus en een officiële wijding. Hij ondernam de reis samen met zijn collega Plechelm, ook een bisschopskandidaat voor een naburige plaats, en de diaken Otger. Wellicht hebben ze op dat moment al besloten altijd bij elkaar te blijven. In Rome werden de twee priesters door de paus van dat moment tot bisschop gewijd.

Wellicht gaat het hier om paus Sergius I. Hij leidde de kerk van 678-701; hij was het ook die Willibrordus († 739) en Bonifatius († 754) tot bisschop had gewijd. Weliswaar gaven alle drie de wens te kennen om missionaris te worden in nog heidense gebieden, maar de paus gaf hun de raad eerst naar huis terug te keren en de taak op zich te nemen waarvoor zij gekomen waren. Volgens de documenten zouden ze in 697 nog een bisschoppenconferentie te Rome hebben bijgewoond.

Zouden ze vandaar nog teruggekeerd zijn naar hun vaderland? In ieder geval vestigden ze zich omstreeks 700 op het grondgebied van Pepijn van Herstal († 714) in de omgeving van Roermond. De heuvel die zij betrokken, noemden zij Sint-Pietersberg. Nadat in later tijd daar de relieken waren ondergebracht van Ursula’s gezellin Odilia van Brittannië († 453; feest 18 juli), werd de berg omgedoopt in St-Odiliënberg. Ze bouwen er een klooster en een kerk ter ere van Maria.

Zo werd Wiro een medehelper van Willibrord. Hij preekte het evangelie in het gebied tussen Odiliënberg en Overijssel. Volgens zeggen gaat de herkomst van vele parochies rond de berg terug op de drie gezellen: zoals Linne, Herten, Melick, Herkenbosch, Vlodrop, Posterholt, Montfort, Heel, Tegelen, Swalmen, Asselt en waarschijnlijk nog een aantal anderen. Daarnaast werd Wiro de biechtvader van Pepijn; deze kwam elk jaar in de vastentijd – zoals toen wel meer gebruikelijk was onder edelen – in een boetekleed naar hem toe gepelgrimeerd. De Pepijnsbrug (of pepusbrug) bij Echt op de weg naar Susteren zou daar nog een herinnering aan zijn. Volgens de legende was Wiro’s wijsheid zo groot dat Willibrordus en Bonifatius herhaaldelijk zijn raad kwamen inwinnen.

222px-St_Odiliënberg_3_Doppelstatuen_newWiro overleed op 8 mei. In welk jaar is niet zo duidelijk; sommigen menen 710, anderen 739 (hoewel in dit laatste geval verwarring kan zijn opgetreden met Sint Willibrord). Drie jaar later stierven ook zijn beide gezellen Plechelm en Otger.

In de geschriften van Alkwin (ook Alcuïnus † 804; feest 19 mei) en Bonifatius komt een missiebisschop Vira voor; is hij dezelfde als onze Wiro?

Tot ver in de middeleeuwen was Wiro patroon van het bisdom Utrecht, waar zijn hoofd sinds de tijd van Balderik, de 15e bisschop van Utrecht († 977?), als een kostbare reliek werd bewaard. Het zou dan ook aan zijn wonderwerking te danken zijn geweest dat de stad Utrecht tenslotte werd bevrijd van de plaag der Noormannen. De rest van zijn lichaam rust te Roermond. Tijdens de nieuwbouw van de kerk op de Odiliënberg in 1881 ontdekte men zijn oude graf. Er zijn ook relieken in Utrecht en Roermond.

Het kerkje van het Friese plaatsje Oosterwirum was van oudsher aan hem toegewijd.

VRIJDAG IN DE 5e PAASWEEK

Uit de Handelingen van de Apostelen 15, 22-31

‘In overeenstemming met de Geest hebben wij besloten…’ zo luidt een der eerste historische beslissingen van het gezag in de Kerk. Dialoog, gesprek en bezinning zijn altijd nodig. Maar de Geest is er ook, we worden geleid door zijn leiding. Hier werd de grondslag gelegd van de wereldwijde roeping en zending van het christendom. Niet gebonden aan volk, staat, opinie, maar alleen gebonden aan de persoon van Jezus en de inspiratie van zijn Geest.

In die dagen besloten de apostelen en de oudsten in overleg met de hele gemeente enkele afgevaardigden met Paulus en Barnabas mee te zenden naar Antiochië. De keuze viel op twee leiders uit de gemeente: Judas, wiens bijnaam Barsabbas luidde, en Silas.
Men gaf hun een brief mee met de volgende inhoud: ‘Van de apostelen en de oudsten. Aan hun broeders en zusters in Antiochië, Syrië en Cilicië die uit de heidense volken afkomstig zijn: gegroet! Wij hebben vernomen dat enkelen van ons u een bezoek hebben gebracht–zonder dat wij hun dat hadden opgedragen–en dat hun uitspraken aanleiding zijn geweest tot verwarring en verontrusting. Daarom hebben we eensgezind besloten enkele broeders naar u toe te zenden in het gezelschap van onze geliefde Barnabas en Paulus, mensen die hun leven op het spel hebben gezet voor de naam van onze Heer Jezus Christus. We hebben Judas en Silas afgevaardigd, en zij zullen de inhoud van deze brief mondeling toelichten. In overeenstemming met de heilige Geest hebben wij namelijk besloten u geen andere verplichtingen op te leggen dan wat strikt noodzakelijk is: onthoud u van offervlees dat bij de afgodendienst is gebruikt, van bloed, van vlees waar nog bloed in zit, en van ontucht. Als u zich hier aan houdt, doet u wat juist is. Het ga u goed.’
Ze namen afscheid en vertrokken naar Antiochië, en nadat ze daar de gemeente hadden bijeengeroepen, overhandigden ze de brief.
Toen de brief was voorgelezen, verheugde de gemeente zich over de bemoedigende inhoud.

 

Psalm 57, 8-12

Refr.: U, Heer, zal ik loven onder de volken.

Mijn hart is gerust, o God, mijn hart is gerust, 235 Grote bloem_jpg
ik wil voor U zingen en spelen.

Ontwaak, mijn ziel, ontwaak met harp en lier,
ik wil het morgenrood wekken.

U, Heer, zal ik loven onder de volken,
over U zingen voor alle naties.

Hemelhoog is uw liefde,
tot aan de wolken reikt uw trouw.

Verhef U boven de hemelen, God,
laat uw glorie heel de aarde vervullen.

 

Uit het evangelie volgens Johannes 15, 12-17

Alleen liefde kan mensen van verschillende geaardheid, beschavingen en rassen in vriendschap doen leven. Alleen liefde is waarborg voor eenheid. Dit betekent: zich kunnen wegcijferen voor de anderen naar het voorbeeld van Christus.

Jezus sprak tot zijn leerlingen:
‘Mijn gebod is dat jullie elkaar liefhebben zoals Ik jullie heb liefgehad. Er is geen grotere liefde dan je leven te geven voor je vrienden. Jullie zijn mijn vrienden wanneer je doet wat Ik zeg.
Ik noem jullie geen slaven meer, want een slaaf weet niet wat zijn meester doet; vrienden noem Ik jullie, omdat Ik alles wat Ik van de Vader heb gehoord, aan jullie bekendgemaakt heb.
Jullie hebben niet mij uitgekozen, maar Ik jullie, en Ik heb jullie opgedragen om op weg te gaan en vrucht te dragen, blijvende vrucht. Wat je de Vader in mijn naam vraagt, zal Hij je geven.
Dit draag Ik jullie op: heb elkaar lief.’

Van Woord naar leven

Vandaag zegt Jezus ons: ‘Mijn gebod is dat jullie elkaar liefhebben zoals Ik jullie heb liefgehad. Er is geen grotere liefde dan je leven te geven voor je vrienden. Jullie zijn mijn vrienden wanneer je doet wat Ik zeg.’

Elkaar liefhebben… daar gaat het dus om. Niet zomaar op een of andere wijze, maar wel degelijk zoals de Heer ons heeft liefgehad.
Het kruis is de levende wegwijzer van zijn liefde voor ons. Daar heeft Hij getoond wat het betekent: je leven geven voor je vrienden.

Jezus nodigt uit tot deze liefde, maar tegelijkertijd is het veel sterker dan louter een uitnodiging. Hij geeft het mee als een gebod, een soort evangelische eis, alsof het niet anders kan, wil men als christen door het leven gaan.
Dan zijn we vrienden van de Heer, in de meest diepe en religieuze betekenis van het woord.

Laten we opkijken naar het kruis, naar Jezus’ zelfgave voor de hele mensheid.
Laat ons bidden dat Hij ons mag omhelzen met zijn kruisgenade, opdat we mogen delen in zijn liefde voor allen.

kris

Reageren, je eigen woordje plaatsen, of uitwisselen over de overweging,
kan via de blog Van Woord naar leven.

Laat ons bidden

Heer,images
de liefde… het hoogste goed. Leer ons liefhebben; liefhebben zoals Gij, liefhebben vanuit U, liefhebben in uw naam. Omhels ons met uw kruisgenade opdat wij als ware paasmensen mogen liefhebben zoals Gij.
Amen.