Lezingen van de dag – vrijdag 9 februari 2018


Heilige (of feest) van de dag

Marianus Scotus († 1088)

Marianus (ook Muiredach) Scotus; Regensburg, Duitsland; kluizenaar

Van huis uit heette hij Muiredach MacRobartaigh (ook gespeld als MacGroarty). Hij stamde af van een aanzienlijke Oud-Ierse familie. Zo rond het jaar 1067 trok hij er met een aantal gezellen op uit met als eindbestemming de heilige plaatsen van Petrus en Paulus te Rome, geheel volgens spiritualiteit van het vreemdelingenschap die onder Ierse monniken toentertijd gewoonte was. Zijn medepelgrims heetten: Johannes en Candidus; daarnaast had je nog Clemens, Donatus, Magnoaldus, Ishac, en Mauris.

Onderweg vestigde Marianus zich met Johannes en Candidus voor enige tijd te Bamberg, in een kloostertje – d.w.z. een drietal hutjes – aan de voet van de berg. Daar leefden ze volgens de strenge regel van de “Ierse pelgrims naar het hemels koninkrijk”: ze hadden alleen maar een pelgrimsstaf bij zich, een leren waterzak en een reliekkistje. Bisschop Otto van Bamberg († 1139; feest 30 juni) wist hen te bewegen om hun intrek te nemen in het benedictijner klooster op de Michaëlsberg, zodat ze door hun goede voorbeeld de daar aanwezige monniken zouden kunnen inspireren.

Na de dood van Otto trokken ze verder en werden in Regensburg hartelijk onthaald door abdis Emma, die er aan het hoofd stond van het pelgrimsgasthuis. Muiredach betaalde haar dat terug door boeken af te schrijven, waar hij heel bedreven in scheen te zijn. Emma liet voor de monniken drie hutjes bouwen, zodat zij zich geheel konden wijden aan hun monnikenarbeid: Johannes en Candidus fabriceerden perkament uit dierenhuid en Muiredach schreef kopieën af van het Oude en Nieuwe Testament, voegde er zelf commentaren aan toe en schreef daarnaast een aantal kleinere werkjes. Zo verwierf de kloostergemeenschap rond Emma een schat aan boeken.

In haar tijd stond Marianus’ commentaar op de psalmen al in hoog aanzien. Nog fameuzer was zijn werk over de brieven van Paulus. Dat was zo kostbaar dat het nooit werd uitgeleend zonder een waterdichte garantie dat het weer veilig en wel in het klooster zou terugkeren. Tot op de dag van vandaag is het te bewonderen in de Keizerlijke Bibliotheek van Wenen onder ‘Codex 1247’. Het bevat kostbare gegevens over de persoon van de schrijver: zijn naam staat erin ‘Muiredach MacRobartaigh’, evenals de datum van voltooiing: 1078, alsmede de data van de Ierse heiligen die werden gevierd toen hij aan het schrijven was.

In de loop van de tijd had Muiredach zich gevestigd bij zijn landgenoot Muircetach, die in een kluisje woonde bij de kerk Weih-St-Peter, even buiten Regensburg. Met goedvinden van keizer Heinrich IV († 1106) schonk Emma aan Muirdeach de Petruskerk. Een burger uit de stad, Bezelin, bood aan om er ter ere Gods een klooster bij te bouwen. Het Petrusklooster kwam tot grote bloei, omdat vanuit Ulster, Muiredachs geboorteland, talrijke monniken zich in zijn klooster kwamen vestigen.

Hij werd begraven in zijn Petruskerk. Thans zijn alle herinneringen aan hem volkomen verdwenen, sinds ze in de perikelen van de Reformatie ten onder zijn gegaan.

Marianus’ opvolger Dionysius zou in Regensburg de St-Jakobus ‘Schottenkirche’ stichten. Een latere versie van deze kerk is tot op de dag van vandaag in Regensburg te bezoeken en bezichtigen.

vrijdag in week 5 door het jaar


Uit het eerste boek Koningen 11, 29-32 + 12, 19

Omwille van Salomo’s ontrouw wordt zijn rijk verdeeld. Tien stammen zullen zich afscheuren. Eén stam mag behouden blijven omwille van David en de uitverkiezing die God wil doorzetten. Ondanks alle ontrouw van mensen blijft God zijn woord gestand.

Toen Jerobeam in die tijd een keer de stad uit ging, kwam hij de profeet Achia uit Silo tegen. Achia droeg een nieuwe mantel. Ze waren helemaal alleen in het open veld. Achia greep zijn nieuwe mantel en scheurde hem in twaalf stukken.
Toen zei hij tegen Jerobeam: ‘Neem tien van deze stukken, want dit zegt de Heer, de God van Israël: Hierbij scheur Ik het koningschap van Salomo los en geef Ik jou tien stammen. Eén stam zal Ik hem laten houden, omwille van mijn dienaar David en omwille van Jeruzalem, de stad die Ik uit alle steden van Israëls stammen heb uitgekozen.’
Zo brak Israël met het koningshuis van David, en dat is zo gebleven tot op de dag van vandaag.

 

Ps. 81, 10 + 11ab + 12 + 13 + 14 + -15

Refr.: Ik ben de Heer, je God.

Laat geen andere god bij je toe,
buig je niet voor een vreemde god.

Ik ben de Heer, je God,
die je wegleidde uit Egypte.

Maar mijn volk luisterde niet,
Israël wilde niet van mij weten.

Toen liet Ik hen begaan,
koppig volgden zij hun eigen inzicht.

Ach, wilde mijn volk maar horen,
wilde Israël mijn wegen maar volgen.

Spoedig zou Ik zijn vijanden vernederen,
zou mijn hand zich keren tegen zijn belagers.

 

Uit het evangelie volgens Marcus 7, 31-37

Marcus ziet de doofstomme als een beeld van de mensheid die zich afsluit voor de stem van God en niet meer in staat is Hem te loven. Zo gezien is het betekenisvol dat juist een heiden wordt genezen. Het uitverkoren volk weigert te zien en te luisteren. De nauwkeurige beschrijving van het ritueel dat Jezus hierbij gebruikte, roept voor ons het doopritueel op. Bij de nieuwe schepping, die bij de messiaanse tijden begint, zullen de mensen weer luisteren in geloof. De tongen zullen loskomen om voor de wereld te getuigen van de waarheid.

Jezus vertrok weer uit de omgeving van Tyrus en ging via Sidon naar het Meer van Galilea, dwars door het gebied van Dekapolis.
Daar werd iemand bij Hem gebracht die doof was en gebrekkig sprak, en men smeekte Hem om deze man de hand op te leggen.
Hij nam de man apart, weg van de menigte, stak zijn vingers in diens oren en raakte met speeksel zijn tong aan. Hij sloeg zijn blik op naar de hemel, zuchtte diep en zei tegen hem: ‘Effata!‘, wat betekent: ‘Ga open!’
Meteen gingen zijn oren open, zijn tong kwam los en hij kon normaal spreken.
Hij beval de omstanders om aan niemand te vertellen wat er gebeurd was; maar hoe strenger Hij het hun verbood, hoe meer ze het rondvertelden.
De mensen waren geweldig onder de indruk en zeiden: ‘Alles wat Hij doet is goed: zelfs doven laat Hij horen en stommen laat Hij spreken.’

Van Woord naar leven

Jezus beval de omstanders om aan niemand te vertellen wat er gebeurd was; maar hoe strenger Hij het hun verbood, hoe meer ze het rondvertelden.

Na de genezing van de doofstomme man verbood Jezus de omstaanders te vertellen wat er gebeurd was.
Waarom verbood Jezus dat ? Je zou juist kunnen zeggen: laat de mensen het maar rondvertellen, als getuigen van de Heer die geneest en al weldoende rondtrekt.

Wij lezen dit verhaal wetende dat Jezus gestorven en verrezen is. Maar toen deze genezing gebeurde moest Jezus de weg van het kruis nog gaan, en leefden de mensen nog niet in de verrijzenisgenade, in tegenstelling tot ons.
En dat is niet onbelangrijk. Jezus verkondigen zonder ‘kruis’ zou onaf zijn, niet volledig, los van het hart waar het om te doen was. Daarom moesten de mensen nog even zwijgen.
Maar ja … ze gingen het wel rondbazuinen, zich blind starend op het uiterlijk wonder, zonder er zich van bewust te zijn dat het bij de Heer om iets veel diepers zou gaan.

Moge dit voor ons een les zijn. Ons omgaan met de Heer zou een omgaan moeten zijn met een Jezus die de weg van het kruis is gegaan en de genade van het Pasen heeft ontvangen. We kunnen geen Pasen verkondigen zonder Goede Vrijdag.

Het kruis is voor ons niet enkel hét teken bij uitstek van verlossing aan ons geschied, maar tevens een weg van diepe genade voor ons die zich vereenzelvigt met de Heer. Onze verbintenis met Jezus kan nooit los gezien worden van het kruis, waaruit de genade van het Pasen uit voort komt.

Het kruis ligt soms wat moeilijk heden ten dage. Men weet er niet altijd raad mee. En toch is het kruis een fundamenteel gegeven binnen ons geloofsgoed. Meer: het is het hart van ons christen-zijn, teken van totaal gegeven liefde, deur tot deelname aan Gods liefde voor de mensheid, voorwaarde om het Pasen van de Heer te beleven, te dragen en uit te dragen.

Laat ons het kruis diep omhelzen; het kruis én de Gekruisigde. Om van Hem te ontvangen.

kris

Reageren, je eigen woordje plaatsen, of uitwisselen over de overweging,
kan via de blog Van Woord naar leven.
Laat ons bidden

Heer,
trek ons in uw brand van minne,
Uzelf gevend vanop uw kruis,
om te delen in uw Pasen;
Gods Vrede voor de mensheid.
Amen.