Lezingen van de dag – woensdag 26 sept 2018


Heilige (of feest) van de dag

Cosmas en Damianus van Cyrrhus
(† ca 303)

Cosmas en Damianus zijn heilige tweelingbroers die in de derde eeuw na Christus leefden. Zij werkten als artsen en worden als martelaren vereerd. De Kerk gedenkt hen op 26 september.

Leven
Cosmas en Damianus (Grieks: Κοσμος και Δαμιανος) werden geboren in Cilicië, een landstreek aan de zuidoostkust van Klein-Azië. Zij zouden later werkzaam geweest zijn als artsen in de havenstad Aegea, het tegenwoordige Ayas. Zij aanvaardden geen geld voor hun diensten en werden daarom in het Grieks Αναργυροι (anarguroi = ‘geldlozen’) genoemd. Aangenomen wordt dat deze dienstbaarheid geleid heeft tot veel bekeringen tot het christendom. Aan hen worden verschillende wonderen toegeschreven. Zo zouden zij een succesvolle beentransplantatie hebben uitgevoerd, waarbij bij iemand die zijn been verloren had, het been van een overleden Moor werd aangezet.

Vervolging
Onder de christenvervolging van keizer Diocletianus werden beiden gearresteerd. Zij werden gemarteld ten einde hen het christelijk geloof te doen afzweren. Volgens de overlevering volhardden zij evenwel in hun geloof, ondanks het feit dat zij aan een houten kruis werden gehangen, werden gestenigd en met pijlen beschoten. Uiteindelijk werden de broers onthoofd.

Verering
Cosmas en Damianus werden vrijwel onmiddellijk na hun dood als heiligen vereerd. Al in de vierde eeuw verrezen kerken in Jeruzalem, Egypte en Mesopatamië waar – volgens Theodoretus van Cyrrhus – relieken van de heiligen werden bewaard. In 527 liet paus Felix III de Tempel van Romulus bij het Forum Romanum ombouwen tot een aan Cosmas en Damianus gewijde basiliek. Deze basiliek was de titeldiaconie van de Nederlandse kardinaal Jo Willebrands.

Schedels
De schedels van de heiligen worden bewaard in de kerk van de Orde der Clarissen in Madrid. In de tiende eeuw waren deze schedels vanuit Rome naar Bremen meegenomen door aartsbisschop Adaldag van Hamburg-Bremen. Uiteindelijk kwamen ze in Bamberg terecht. Daar werden ze in 1581 geconfisceerd door keizerin Maria, de dochter van keizer Karel V die de schedels schonk aan het Madrileense clarissenconvent. Andere relikwieën die in Bremen werden bewaard, werden later geschonken aan de Beierse koning Maximiliaan I en worden tegenwoordig bewaard in de kerk van Sint-Michiel, in München. Sinds 1413 wordt het bezit van de beide schedels overigens ook geclaimd door de Stephansdom in Wenen. In de kerk van San Giorgio Maggiore in Venetië worden andere relikwieën van de heiligen bewaard.

Patroonheiligen
Cosmas en Damianus worden genoemd in het eerste eucharistische gebed van de Romeinse Ritus, ook wel de Romeinse Canon genoemd. Zij zijn de patroonheiligen van de artsen, verplegers en apothekers en zieken. Daarnaast ook van de kappers en suikerbakkers. Zij worden speciaal aangeroepen bij zeeziekte, ontstekingen en pest. Zij waren ook de patroonheiligen van de invloedrijke familie de’ Medici.

Iconografie
Cosmas en Damianus worden afgebeeld met medische instrumenten.

Feest
Het liturgisch feest van de heiligen valt op 26 september. Tot 1969 was dit 27 september, maar aangezien dat ook de feestdag is van Vincentius a Paulo, werd het feest van de Cosmas en Damianus een dag vervroegd.

Stormvloeden
In Nederland vielen twee stormvloeden op de feestdag van Cosmas en Damianus. Zij worden beide Cosmas-en-Damianusvloed genoemd. Tijdens die in 1477 kwamen delen van Zeeland en Vlaanderen onder water te staan. De Cosmas-en-Damianusvloed van 1509 werd vooral Zeeland getroffen.

Bron: KRO.nl

woensdag in week 25 door het jaar


Uit het boek Spreuken 30, 5-9

Zowel armoede als rijkdom zijn gevaarlijke situaties om God uit het oog te verliezen. Daarom bidt de wijze dat God hem het nodige zou geven en dat hij daarmee vrede zou nemen. Dan loopt hij geen kans uit nood of uit overmoed God te loochenen.

Elk woord van God is getoetst, Hij is een schild voor wie bij Hem hun toevlucht zoeken. Voeg niets aan zijn woorden toe, anders straft Hij je en blijk je een leugenaar.
Twee dingen vraag ik U, gun ze me zolang ik leef: Houd me ver van leugen en bedrog. Maak me niet arm, maar ook niet rijk, voed me slechts met wat ik nodig heb. Want als ik rijk zou zijn, zou ik U wellicht verloochenen, zou ik kunnen zeggen: ‘Wie is de Heer?’ En als ik arm zou zijn, zou ik stelen en de naam van mijn God te schande maken.

 

Psalm 119, 29 + 72 + 89 + 101 + 104 + 163

Refr.: Uw woord, Heer, is een lamp voor mijn voeten.

Houd mij ver van bedrieglijke wegen
en leer mij genadig uw wet.

Goed voor mij is de wet uit uw mond,
beter dan een schat aan goud en zilver.

Heer, voor eeuwig staat uw woord
in de hemel vast.

Mijn voeten mijden elk pad dat slecht is,
zo kan ik mij houden aan uw woord.

Uw regels geven mij inzicht,
daarom haat ik elk bedrieglijk pad.

Ik haat, ik verafschuw de leugen,
maar uw wet heb ik lief.

 

Uit het evangelie volgens Lucas 9, 1-6

De zending van de twaalf is voor de christenen een model voor hun eigen zending. Lucas insisteert dat ze niet zouden gehecht zijn aan vergankelijke dingen, maar helemaal ten dienste zouden staan van het Koninkrijk Gods.

Jezus riep de twaalf bij zich en gaf hun macht en gezag over alle demonen, en de kracht om ziekten te genezen.
Daarna zond Hij hen uit om het Koninkrijk van God te verkondigen en zieken te genezen. Hij zei tegen hen: ‘Neem niets mee voor onderweg, geen stok, geen reistas, geen brood en geen geld, en ook geen extra kleren. Blijf in het huis waar je onderdak hebt gevonden tot je van daar weer verdergaat. Als ze jullie niet willen ontvangen, schud dan het stof van je voeten ten teken dat je niets meer met hen te maken wilt hebben.’
Ze gingen op weg en trokken van de ene plaats naar de andere, terwijl ze het goede nieuws verkondigden en overal zieken genazen.

Van Woord naar leven

Jezus riep de twaalf bij zich en gaf hun macht en gezag over alle demonen, en de kracht om ziekten te genezen.
Daarna zond Hij hen uit om het Koninkrijk van God te verkondigen en zieken te genezen.
Hij zei tegen hen: ‘Neem niets mee voor onderweg, geen stok, geen reistas, geen brood en geen geld, en ook geen extra kleren.’

Opvallend aan dit stuk evangelie is dat de evangelist meer aandacht besteedt aan het feit dat Jezus zijn leerlingen macht, gezag en kracht verleent in plaats van het over de inhoud van de verkondiging te hebben. Dat zal niet zonder reden zijn. Hij wil er de aandacht op vestigen dat de leerlingen geen macht uit zichzelf moesten hebben. Nee, Jezus zal hen die verlenen. Het is de kracht van God, het is Godskracht, Geestkracht, de kracht van de Allerhoogste, de heilige Geest.

Macht, gezag, kracht. Het Griekse woord waarmee in het evangelie wonderen worden aangeduid, is meestal ‘dynamis’, dat betekent kracht. Niet zomaar de kracht van een sterk staaltje menselijk kunnen, maar een handeling waarin de kracht van God zit. Het is Gods kracht die genezend en opbouwend binnenbreekt in het lichaam en de geest van de mens, in de menselijke samenleving.

Díe kracht ligt voor ieder van ons voor het grijpen in het gebed, in de eucharistieviering. Maar het is de kunst die kracht ook inderdaad te vinden. Daarvoor is het nodig dat we ons ontdoen van eigen kracht, zoals het in het evangelie staat: ‘Neem niets mee voor onderweg, geen stok, geen reistas, geen brood en geen geld, en ook geen extra kleren.’ , voorraadje, geen eigen kracht.
Want ‘het Koninkrijk Gods’, schrijft Paulus,‘bestaat nu eenmaal niet in woorden, maar in kracht” (1 Kor 4,20). De kracht van God!

Bidden is eigenlijk je verwarmen aan het vuur van God. Ieder Woord van God is een vuur. Bidden is je ophouden onder de zon van God, onder de zon van zijn goddelijke liefde. Bidden is die liefde ontvangen, in het bewustzijn dat Hij je alles zal geven wat je zelf tekort komt. Dus niet uit jezelf produceren, met je verstand of gevoel, met je wil of fantasie, maar in alle leegte en armoede de kracht ontvangen van God.

Naar woorden van J. Bots, sj

Reageren, je eigen woordje plaatsen, of uitwisselen over de overweging,
kan via de blog Van Woord naar leven.

Laat ons bidden

Heer,
zon van ons bestaan,
verwarm ons met uw genade,
verleen ons uw kracht, uw gezag, uw macht,
opdat Gij door ons heen al weldoende moogt rondtrekken,
vergevend en genezend, bevrijdend en reddend.
Beziel ons met uw heilige Geest
en help ons onszelf aan U te geven.
Alle dagen van ons leven,
amen.