Paus Leo XIV blikt terug op zijn reis naar Zuid-Amerika
Tijdens zijn algemene audiëntie van gisteren, woensdag 18 november, blikte paus Leo XIV terug op zijn apostolische reis naar Uruguay, Argentinië en Peru. Hij stond stil bij de ontmoetingen die hem bijzonder hadden geraakt en bij de belangrijkste boodschappen die hij aan de bevolking van deze drie landen had willen meegeven. Hieronder lees je de volledige Nederlandse vertaling van zijn toespraak, aangevuld met de oproepen die hij aan het einde van de audiëntie deed.
Dierbare broeders en zusters, goedemorgen en welkom!
Gisterochtend ben ik in Rome teruggekeerd van mijn lange en bijzonder mooie apostolische reis naar Uruguay, Argentinië en Peru. Peru is, zoals jullie weten, het land waar ik vele jaren heb gewoond, eerst als missionaris en later als bisschop. Argentinië is het vaderland van paus Franciscus. Ik verlangde ernaar dat land te bezoeken en er het volk te ontmoeten dat hij zozeer heeft liefgehad. Uruguay is een land waar katholieken een minderheid vormen. Het is dan ook betekenisvol dat mijn reis juist daar begon.
Het motto van mijn pastorale bezoek aan Uruguay luidde: ‘Ik verkondig jullie een grote vreugde’ (Lc 2,10). Het zijn de woorden waarmee de engel in het evangelie volgens Lucas aan de herders van Betlehem de geboorte van Jezus Christus aankondigt. En dat was precies de bedoeling van mijn bezoek: Hem verkondigen, de Heer, God die mens is geworden en die ons in waarheid en liefde de volheid van het leven schenkt.
Ik ben bijzonder dankbaar voor het warme en hartelijke onthaal dat ik bij de bevolking van Uruguay mocht ervaren. De mensen waren oprecht betrokken en stonden open voor mijn boodschap. Daardoor kreeg ik de gelegenheid om iedereen eraan te herinneren hoe belangrijk het geloof in God is en hoe kostbaar ieder mensenleven. Ik heb ook willen benadrukken hoe het geloof ons helpt om de moeilijkheden van het leven te dragen en ons aanspoort om mee te bouwen aan vrede.
In Argentinië luidde het motto: ‘Iedereen welkom. Ga en verkondig!’ In deze woorden klinkt de boodschap door van paus Franciscus, een zoon van dat grote Zuid-Amerikaanse land. Ze brengen de visie op de Kerk tot uitdrukking die hij ons heeft nagelaten: een gastvrije Kerk, open voor iedereen, waar ieder mens zich thuis mag voelen, gehoord wordt en erkend wordt in zijn waardigheid. Een Kerk waar mensen verzoening kunnen vinden met God, met zichzelf en met de gemeenschap, en waar ieder gewaardeerd wordt met zijn gaven en beperkingen.
Tegelijk is het een Kerk die helemaal doordrongen is van een missionaire geest, een Kerk die haar samenhang en vreugde vindt in het verkondigen van het evangelie.
In Argentinië heb ik mogen ervaren hoe enthousiast en eensgezind het volk van God samenkwam. De grote genegenheid voor de paus, die ik er mocht ondervinden, zal ik nooit vergeten. In die warme sfeer heb ik de mensen aangemoedigd om de onderlinge verbondenheid te versterken en de rijkdom van hun verscheidenheid te koesteren. Ook heb ik hen opgeroepen zich te blijven inzetten voor een rechtvaardige en solidaire samenleving, geïnspireerd door de beginselen van de sociale leer van de Kerk.
Mijn bezoek aan Peru duurde iets langer. Tegenover het volk van God in dat land voel ik immers een bijzondere dankbaarheid.
Het motto van deze derde etappe luidde: ‘Laten we ons hart openen!’
Wie Christus wil volgen, moet zijn hart openen voor de Heilige Geest, naar het voorbeeld van de heiligen.
De geschiedenis van Peru zou er heel anders hebben uitgezien zonder de aanwezigheid en het werk van de heilige Toribio van Mogrovejo, de heilige Rosa van Lima, de heilige Francisco Solano, de heilige Martín de Porres en de heilige Juan Macías. Vanuit hun geloof, hoop en liefde hebben zij het respect voor de menselijke waardigheid bevorderd, het besef van de heiligheid van het leven verdiept en zich ingezet voor verzoening en vrede. Zo hebben zij meegebouwd aan een beschaving van liefde.
Hun getuigenis leeft vandaag nog altijd voort. Ook nu zijn er mannen en vrouwen die hun hart openen voor God en hun medemensen, en zich met overtuiging inzetten voor een rechtvaardiger en meer broederlijk Peru.
Het was voor mij een grote vreugde hen te mogen bemoedigen vanuit de bijzondere genade die verbonden is aan het Petrusambt. Dat heb ik ook willen doen door persoonlijk enkele slachtoffers van misbruik te ontmoeten, zoals ik dat ook in andere landen heb gedaan.
Vooral in Chiclayo voelde ik mij opnieuw thuis. Ik vond er het eenvoudige en oprechte geloof terug, diep geworteld in de volksvroomheid. Ik mocht de hartelijkheid ervaren van de plattelandsbevolking uit het Andesgebergte en ontmoette opnieuw mensen die een diepe indruk op mijn leven hebben nagelaten. Mijn hart was vervuld van dankbaarheid omdat ik weer te midden van deze gemeenschappen mocht zijn en hen kon sterken in hun geloof en hoop.
God zij dank kreeg ik ook de gelegenheid om Cusco te bezoeken. Daar zijn nog altijd de vruchten zichtbaar van het bijzondere werk van de missionarissen, die het evangelie wisten te verbinden met de plaatselijke culturen.
Vervolgens reisde ik naar het Amazonegebied, waar ik volkeren ontmoette met een rijke traditionele cultuur, maar die tegelijk getekend zijn door onrecht en geweld.
Dierbare broeders en zusters, wanneer de paus tijdens zijn apostolische reizen de plaatselijke Kerken bezoekt, mag hij telkens opnieuw de schoonheid ontdekken van het volk van God dat samen op weg is. Die schoonheid blijft zichtbaar, ondanks de moeilijkheden waarmee gemeenschappen in uiteenlopende omstandigheden en historische situaties te maken krijgen.
Overal wordt duidelijk hoe de heilige Geest de Kerk helpt om een teken en instrument van eenheid te zijn. Dat gebeurt waar mensen luisteren naar het Woord van God, samen de heilige mysteries vieren en de liefde concreet gestalte geven in hun dienstbaarheid aan anderen.
Tijdens alle etappes van deze reis was ook de aanwezigheid van de Maagd Maria voortdurend voelbaar. Dat hoeft niet te verwonderen. Zij maakt immers werkelijk deel uit van de geschiedenis van deze volkeren. Zij gaat met hen mee, wijst hun de weg en schenkt hun troost.
Ook ik dank haar voor haar bescherming. Aan haar voorspraak vertrouw ik allen toe die mij tijdens deze reis op zoveel verschillende manieren hebben ontvangen, geholpen en ondersteund.
Graag herhaal ik mijn oprechte dank aan de bisschoppen en de burgerlijke overheden van de landen die ik mocht bezoeken, aan de priesters en religieuzen, en aan alle gelovigen die persoonlijk of in gebed met deze reis verbonden waren.
Moge de Heer, die mij deze grote genade heeft geschonken, deze volkeren blijven zegenen en hen begeleiden op de weg van vrede, gerechtigheid en broederlijkheid.
Aan het einde van zijn algemene audiëntie stond paus Leo XIV nog stil bij twee bijzondere gelegenheden.
Met het oog op Wereldvisserijdag op 21 november, die dit jaar het thema ‘Kom en eet’ draagt, vroeg hij aandacht voor de moeilijke omstandigheden waarin heel wat vissers wereldwijd moeten leven en werken. Zijn gedachten gingen in het bijzonder uit naar vissers die worden geconfronteerd met oorlog, piraterij en gevangenschap. Hij dacht ook aan wie op zee vermist raakte en aan de families die soms lange tijd in onzekerheid achterblijven, wachtend op nieuws over hun dierbaren.
Daarnaast wees de paus op de kwetsbare positie van migrerende vissers en op de uitbuiting waarmee sommigen te maken krijgen. Ook de kustgemeenschappen die lijden onder de gevolgen van de klimaatverandering en de afnemende visbestanden verdienen volgens hem bijzondere aandacht.
Vervolgens verwees paus Leo naar de nationale gebedsdag voor slachtoffers en overlevenden van misbruik, die op 18 november in Italië werd gehouden op initiatief van de Italiaanse bisschoppenconferentie. Het thema van deze dag luidde: ‘Luisteren dat heelt, een gemeenschap die opnieuw opbouwt.’
De paus benadrukte dat het voorkomen en bestrijden van misbruik wezenlijk deel uitmaakt van de evangelische bekering waartoe de christelijke gemeenschap geroepen is. Die bekering begint bij het luisteren naar mensen die gekwetst en beschadigd werden. Ze vraagt de moed om het kwaad bij zijn naam te noemen en daadwerkelijk wegen te bewandelen van waarheid, gerechtigheid en herstel.
Bron: Vatican-news

